Sunucu RAM'i (ECC bellek) nasıl satılır, etiketi nasıl okunur?
· 5 dk okuma
Sunucu yükseltmelerinden geriye çoğu zaman bir kutu dolusu bellek kalır. Bu modüller masaüstü bilgisayarlarda işe yaramaz ama değersiz de değildir. Peki sunucu RAM'i nasıl satılır ve alıcı sizden hangi bilgileri ister?
İşin anahtarı modülün üzerindeki etikettir. Etiketi doğru okuduğunuzda hem neye sahip olduğunuzu bilirsiniz hem de doğru fiyat alırsınız. Bu yazıda etiketi satır satır açıklıyoruz.
ECC bellek nedir, neden ayrı bir pazarı var?
ECC, hata düzelten bellek anlamına gelir. Bu modüller veriyi saklarken ek denetim bilgisi tutar ve tek bitlik hataları kendiliğinden düzeltir. Kesintisiz çalışması beklenen sunucularda bu yüzden ECC RAM kullanılır.
Sunucu belleklerinin büyük kısmı aynı zamanda registered yapıdadır. Yani modülün üzerinde, anakart ile bellek yongaları arasında duran ek bir yonga bulunur. Bu yapı bir sunucuya çok sayıda modül takılabilmesini sağlar.
Aynı sebeple ECC registered bellekler sıradan masaüstü anakartlarda çalışmaz. Yuvaya fiziksel olarak otursa bile sistem açılmaz. Bu modüllerin alıcısı ev kullanıcısı değil, sunucu ve iş istasyonu kullanan kişilerle sunucu alan firmalardır.
Sunucu RAM etiketi nasıl okunur?
Bir sunucu belleğinin etiketinde genellikle şuna benzer bir satır bulunur.
16GB 2Rx4 PC4-2666V-R
Bu satırın her parçası ayrı bir bilgi verir.
| İfade | Anlamı |
|---|---|
| 16GB | Modülün kapasitesi |
| 2R | Rank sayısı, burada dual rank |
| x4 | Modüldeki bellek yongalarının veri genişliği |
| PC4 | Bellek nesli, burada DDR4 |
| 2666 | Hız, MHz olarak |
| V | Gecikme sınıfını gösteren harf |
| R | Modül türü, burada RDIMM |
Kapasite. Tek bir modülün kapasitesidir. Sunucudaki toplam bellek, modül kapasitesinin adetle çarpımıdır.
Rank ve yonga genişliği. 1R tek rank, 2R çift rank demektir. Ardından gelen x4 ya da x8 ifadesi, modülde kullanılan yongaların türünü gösterir. Örneğin 2Rx4, x4 yongalarla kurulmuş çift rank bir modüldür. Bazı sunucular rank yapılarını karıştırmayı sevmez, bu yüzden alıcı bu bilgiyi sorar.
Nesil. PC3 ifadesi DDR3, PC4 ifadesi DDR4, PC5 ifadesi DDR5 anlamına gelir. PC3L, düşük voltajlı DDR3 demektir. Nesiller birbirinin yuvasına takılmaz.
Hız. DDR4 etiketlerinde hız doğrudan yazılır. PC4-2666V, 2666 MHz hızında DDR4 anlamına gelir. DDR3 etiketlerinde ise farklı bir sayı kullanılır. Örneğin PC3-12800 yazan bir modül 1600 MHz hızındadır.
Etikette bunların yanında üreticinin kendi parça numarası da bulunur. Sunucu üreticisinin etiketini taşıyan modüllerde ayrıca Dell ya da HPE parça numarası yer alır. Emin olamadığınız durumda bu numarayı olduğu gibi yazmak en güvenli yoldur.
RDIMM, LRDIMM ve UDIMM arasındaki fark
Etiketin sonundaki harf modülün türünü gösterir. Bu, satışta en çok karıştırılan bilgidir.
| Tür | Etikette | Özelliği |
|---|---|---|
| RDIMM | R | Registered bellek, sunucularda en yaygın tür |
| LRDIMM | L | Yük azaltan yapı, yüksek kapasiteli modüllerde kullanılır |
| UDIMM | U ya da E | Unbuffered bellek, E harfi ECC destekli olanı gösterir |
Bu üç tür birçok sunucuda birbirinin yerine kullanılamaz. RDIMM ve LRDIMM modüller çoğu sistemde aynı anda takılamaz. Unbuffered modüller ise genellikle giriş seviyesi sunucularda ve iş istasyonlarında bulunur.
Türü etiketten çıkaramıyorsanız modülün kendisine bakın. Registered modüllerin ortasında, bellek yongalarından ayrı duran ek bir yonga görürsünüz. Yine de en sağlam yöntem, modülün takılı olduğu sunucunun donanım envanterinden türü okumaktır.
Bu yüzden iki modül aynı kapasitede ve aynı hızda olsa bile türü farklıysa aynı fiyata satılmaz. Modülün hangi türde olduğunu yanlış yazmak, yanlış fiyat almanıza yol açar.
Belleğin değerini ne belirler?
Bellek fiyatı modül bazında hesaplanır. Her modülün değeri bulunur ve adetle çarpılır. Değeri etkileyen etkenler şunlardır.
- Nesil. Güncel sunucularda kullanılan nesiller daha çok aranır.
- Modül kapasitesi. Büyük kapasiteli modüller genellikle daha değerlidir. Aynı toplam kapasite, küçük modüllerle daha düşük bir değere karşılık gelebilir.
- Hız. Aynı nesil ve kapasitede hızlı modül daha çok talep görür.
- Tür. RDIMM ve LRDIMM modüllerin alıcısı farklıdır.
- Durum. Çalıştığı bilinen, temasları temiz modüller ile test edilmemiş modüller aynı değerlendirilmez.
Karışık bir kutu yerine aynı özellikte modüllerden oluşan takımlar alıcı için daha kullanışlıdır. Elinizdeki modülleri özelliklerine göre gruplamak hem sizin sayım yapmanızı hem de teklifin doğru çıkmasını kolaylaştırır.
Hesabın bütün bir sunucuda nasıl işlediğini ikinci el sunucu fiyatları yazısında anlattık.
Sunucu RAM'i nasıl satılır, adım adım
Sunucu RAM modülleri, sunucunun kendisi olmadan tek başına da satılabilir. Süreç şöyle işler.
- Modülleri özelliklerine göre ayırın ve her gruptan kaç adet olduğunu sayın.
- Her grubu adet × kapasite × hız olarak not edin. Türü ve rank bilgisini de ekleyin.
- Fiyat alma formunu doldurun ve tahmini fiyat aralığını görün.
- E-postayla gelen kesin teklifi kabul edin ya da reddedin.
- Modülleri paketleyip gönderin. Test bittikten sonra ödeme banka havalesi ile yapılır.
Modüller hâlâ bir sunucunun içindeyse iki yolunuz vardır. Sunucuyu bütün olarak satabilir ya da bellekleri söküp ayrı satabilirsiniz. Bütün cihazın satışı için ikinci el sunucu nasıl satılır rehberine bakın.
Tahmini aralık bağlayıcı değildir. Hesap açmanız da gerekmez, süreci size özel takip bağlantısından izlersiniz.
Paketlemede dikkat edilecek nokta statik elektrik ve temaslardır. Modülleri mümkünse antistatik poşetlere ya da bellek tepsilerine koyun. Üst üste gevşek biçimde bir kutuya doldurmayın. Altın renkli temas yüzeylerine çıplak elle dokunmamaya çalışın. Sunucuyla birlikte gönderecekseniz sunucu kargo ve paketleme rehberine göz atın.
Sık sorulan sorular
Sunucu belleğini masaüstü bilgisayarımda kullanabilir miyim?
Büyük olasılıkla hayır. ECC registered sunucu bellekleri sıradan masaüstü anakartlarda çalışmaz. Bu yüzden kullanmadığınız modülleri satmak daha mantıklıdır.
Etiketi silinmiş ya da okunmayan modülü nasıl tarif ederim?
Modülü bir sunucuya takıp BIOS ya da uzaktan yönetim arayüzünden özelliklerini okuyabilirsiniz. Bunu yapamıyorsanız modülü test edilmemiş olarak belirtin ve üzerinde okunabilen ne varsa yazın.
Farklı marka modüller birlikte satılır mı?
Evet. Her modül kendi özelliklerine göre değerlendirilir. Yalnızca özellikleri aynı olanları bir arada gruplamanız yeterlidir.